Motorbanden deel 1

Motorbanden en grip

 Een wijze raad en als je naar sommige coureurs kijkt, lijkt het of er geen limiet meer zit aan de snelheid waarmee je een bocht kunt nemen. Hellingshoeken van 64⁰ worden gehaald. En eerlijk gezegd, meestal kunnen je motorbanden veel meer aan dan je zelf denkt. Het probleem zit hem in het woord “meestal”.

Tijdens mijn voortgezette rijopleiding had ik het geluk dat het tijdens de circuitdag regende. Na een paar opwarmronden haakte een van de deelnemers af, het ging hem allemaal te hard. De instructeur vroeg hem achterop te gaan zitten en daar gingen we weer. Mijn gedachte was en kennelijk van de hele groep, als zij met zijn tweeën zo hard door een bocht kunnen, dan moet het solo helemaal kunnen. We voerden de snelheid net zo lang op totdat de instructeur met zijn voetsteunen in de bochten een prachtig vonkenspoor over het asfalt trok. Deze ervaring heeft mijn vertrouwen in de hedendaagse motorbanden enorm opgevijzeld.

Wat ik hiermee beslist niet wil zeggen is deze grens op de openbare weg ook te gaan verkennen. Juist de wetenschap dat je bij normaal wegverkeer nog zo veel over te hebt geeft vertrouwen bij minder gunstige weersomstandigheden.

Ik weet dat een kort stukje zoals dit nooit alle wetenswaardigheden over motorbanden kan bevatten, terwijl er over banden hele boekwerken zijn geschreven. Als voorbeeld, in het Technologiecentrum in Ladoux werken meer dan 3500 mensen dagelijks aan het ontwikkelen van nieuwe banden voor Michelin. Maar ik wil toch een poging doen om iets verder te gaan dan dat banden rond, zwart en van rubber zijn.

Samenstelling en fabricage:
Motorbanden beschiken over ongeveer 50% natuurlijk en 50% synthetisch rubber, ongeacht het bandenmerk.
Natuurrubber heeft een aantal belangrijke eigenschappen die invloed hebben op de band:

• Elastisch
• Weinig rolweerstand
• Weinig warmte ontwikkeling
• Niet bestand tegen hoge temperaturen
• Niet geheel luchtdicht

Synthetisch rubber heeft een aantal tegenovergestelde eigenschappen:

• Beter hittebestendig
• Slecht bestand tegen lage temperaturen
• Minder elastisch
• Beter luchtdicht

De samenstelling is dus gebaseerd op deze eigenschappen. Verder kunnen er nog wel tussen de 200 en 300 andere stoffen betrokken zijn bij de fabricage van een band. De formule van deze onderdelen, die vervolgens “gekookt” worden, is een industrieel geheim dat zorgvuldig bewaard wordt.

Toevoegingen in motorbanden

Een aantal algemeen bekende stoffen zijn:
Weekmakers:
Een voorbeeld van weekmakers zijn oliën en hars.

Vulstoffen:
Vulstoffen geven het rubber sterkte en stijfheid. De bekendste vulstoffen zijn silica, roet en kalk. Dit verbetert de eigenschappen op nat wegdek en verlaagt de rolweerstand. Mede door roet worden banden zwart. Silica (heel fijn glaspoeder) wordt steeds meer toegepast, omdat dit de rolweerstand van de band aanzienlijk verlaagt, waardoor aanzienlijk minder brandstof nodig is tijdens het rijden. Tegelijkertijd wordt de band er niet harder door, zodat de remweg gelijk blijft, of zelfs wat verkort wordt. Ook zorgt silica voor een snelle opwarming van de band, waardoor het temperatuurbereik vergroot wordt. Het wondermiddel voor winterbanden dus.

Chemicaliën:
Extra chemicaliën zoals zwavel, chloor en zinkoxide worden tijdens het productieproces toegevoegd om het juiste rubbermengsel te vormen zodat de motorbanden de gewenste eigenschappen krijgen.

Verstevigingsmateriaal:
Staaldraad en kunststof wordt aan de banden toegevoegd om te zorgen dat ze voldoende stevigheid krijgen. Dit wordt vooral verwerkt in het karkas, de gordel en de hielen.

Anti degradanten:
Anti degradanten zorgen voor hogere weerstand tegen veroudering, veroorzaakt door de inwerking van zuurstof, ozon en hoge temperaturen.

Bovengenoemde stoffen zorgen voor de specifieke eigenschappen van een band. Na mixen wordt het rubber “gekookt” en worden platen gevormd die niet gelijmd of gelast, maar eenvoudigweg in de vulkanisatiepers samensmelten. Deze pers is verantwoordelijk voor de uiteindelijke vorm en profiel van elke band.

Het verschil tussen de hierboven genoemde banden is de manier van opbouw van het karkas waarop het rubber wordt aangebracht. Het karkas bestaat uit tot koorden gevlochten staaldraden of kunststofvezels zoals rayon, polyester, polyamide (nylon) of aramide. Hierop wordt het rubber gehecht. De eisen die aan de band worden gesteld bepalen de keuze van het koordmateriaal.

In deel 2 meer over de keuze en de veroudering van banden.

Willem.